علوم پایه

بازگشت لامپ‌های رشته‌ای

۹۳۹۳۳۹۳۳۳۴_۱۰c4f845dc_o_1024
نوشته شده توسط سید محمد حسین خلیلی

لامپ‌های رشته‌ای هنوز هم، پس از گذشت بیش از یک قرن در سراسر جهان مورداستفاده است، هرچند به خاطر بازدهی کم، این نوع لامپ‌ها به سرعت با لامپ‌های کم‌مصرف و LED ها در حال جایگزینی هستند؛ اما هنوز هم امیدی برای به فراموشی سپرده نشدن آن‌ها وجود دارد.
لامپ‌های رشته‌ای تجاری توسط توماس ادیسون توسعه پیدا کرد. این لامپ‌ها با گرم کردن سیم تنگستنی داخل حباب لامپ تا دمایی حدود ۲۷۰۰ درجه سانتی‌گراد نور و مقدار زیادی گرما تولید می‌کند. سیم گرم شده، مقدار زیادی از تابش‌هایی که ما نمی‌توانیم ببینیم مانند مادون‌قرمز نیز تولید می‌کند. درواقع این نوع لامپ‌ها چیزی حدود ۹۵٪ از انرژی مصرفی را به هدر می‌دهند و بیشتر آن به صورت گرما است. به همین دلیل استفاده از این نوع لامپ‌ها روز به روز محدودتر می‌شود. در حال حاضر محققان در دانشگاه ام‌آی‌تی ممکن است راه حلی برای این موضوع پیداکرده باشند.
محققان می‌گویند، کلید حل این مشکل یک فرایند دو مرحله است. مرحله اول یک رشته فلزی گرم مانند لامپ‌های معمولی است. تابش فروسرخی که از مرحله اول تولیدشده است به کمک ساختار دوم به داخل رشته لامپ برگشت داده می‌شود تا دوباره به صورت نور مرئی گسیل شود.
بازده چراغ‌های رشته‌ای معمولی بین ۲ تا ۳ درصد است، درحالی‌که لامپ‌های فلورسنت (ازجمله لامپ کم‌مصرف) در حال حاضر بین ۷ و ۱۳ درصد بازدهی دارد و این عدد در لامپ‌های LED بین ۵ و ۱۳ درصد است. در مقابل، لامپ‌های رشته‌ای جدید دو مرحله می‌تواند به کارایی به ۴۰ درصد برسد.
با حل شدن مشکل لامپ‌های رشته‌ای و بدست آوردن بازدهی بالا احتمالا این نوع لامپ ها به سرعت فراگیر شود. بخصوص وقتی که لامپ‌های فلورسنت از مواد بسیار سمی ساخته شده‌اند و شکستن آن باعث پخش شدن بخار جیوه می‌شود.

درباره نویسنده

سید محمد حسین خلیلی

دیدگاه شما چیست