فضا و نجوم

آیا سازمان فضایی روسیه منحل شده است؟

آیا سازمان فضایی روسیه منحل شده است؟
نوشته شده توسط عباس خاراباف

چندی پیش در بعضی از رسانه‌های داخلی طی یک خبر عجیب، خبر انحلال سازمان فضایی روسیه را منتشر کردند! اما آیا واقعا مقامات دولتی روسیه تصمیم به انحلال سازمان فضایی این کشور گرفته‌اند؟

تخلف ۹۲ میلیاردی!
پروژه‌های فضایی به دلیل پیچیدکی و حساسیت بالا و همچنین ظرفیت بالای نمایش، همواره از جمله پروژه‌های پر هزینه به حساب می‌آیند. در چنین شرایطی است که جابجایی رقم‌های میلیاردی با بهانه تزریق پول به بخش‌های مختلف برنامه‌های فضایی توجیه‌پذیر خواهد بود. در میان امکان تخلف و فساد مالی هم بالاتر می‌رود. سال گذشته میلادی مقامات نظارت و بازرسی‌های دولتی روسیه اعلام کردند که سازمان فضایی این کشور، روسکاسموس، یکی از بدترین سازمان‌های دولتی این کشور از نظر تخلفات مالی است و در دوسال اخیر میزان این تخلفات به طور چشمگیری افزایش یافته است. حسابرسان دولتی طی یک سال گذشته تخلف بی سابقه بیش از ۹۲ میلیارد روبلی (معادل حدود ۲ میلیارد دلار) را در آژانس فضایی روسکاسموس کشف کردند. درحالی که اعمال تخلف، سو استفاده از قدرت، و جعل اسناد کشف شده به تنهایی حدود ۱۰ درصد از بحران‌های اقتصادی این سازمان را تشکیل داده است.

مجلس وارد می‌شود
مدت‌هاست بحران‌های اقتصادی در روسیه بیداد می‌کند. مخصوصا بعد از جریان اختلافات این کشور با غرب و بعضی از کشورهای اروپایی بر سر بحران اوکراین! در چنین شرایطی خبر کشف تخلفات مالی گسترده فضایی همراه با گزارش‌های متعددی از مشکلات ساختاری سازمان فضایی روسیه به مجلس این کشور رسید. مجلس روسیه هم قانونی را تصویب کرد که به منزله آن، آژانس فضایی روسیه (روسکاسموس) به یک شرکت دولتی تبدیل شود. فعالیت‌های این شرکت به شکل رسمی نیز از آخرین روزهای سال گذشته میلادی شروع شد.

انحلالی در کار نیست
چندسالی است که کارشناسان در روسیه بحث‌های سنگینی درباره ساختار فضایی روسکاسموس دارند. اما روس‌ها نهایتا پس از سال‌ها جدل و بررسی، تصمیم گرفتند سازوکار مدیریت کلان صنعت فضایی این کشور را از یک «سازمان دولتی» به یک «شرکت دولتی» تبدیل کنند. تبدیل سازمان به شرکت، یعنی کم کردن از دیوان‌سالاری دولتی؛ یعنی کاستن از قوانین اداری دست و پا گیر دولتی و رفتن به سمت حاکم کردن هرچه بیشتر سازوکارها و مناسبات تجاری در ساختار یک صنعت. چنین اتفاقی هرگز معنی انحلال نمی‌دهد.

تمام انتظارات از تغییر ساختار
مشارکت بخش خصوصی در پروژه‌های فضایی و جذب سرمایه‌های خصوصی یکی از مهمترین انتظارات از ساختار جدید فضایی روسیه به حساب می‌آید. افزایش مناسبات تجاری و توسعه درآمدزایی از پروژه‌های فضایی از دیگر اتفاقات مهمی است که انتظار می‌رود در این ساختار جدید رخ دهد. ناکامی‌های اخیر روسیه در بعضی از پرتاب‌ها و مشکلات فنی هم سبب شده است تا انتظار استفاده از ظرفیت‌های فناوران بخش خصوصی و افراد نخبه و کارشناسان خارج از سازمان بدون مزاحمت سیستم‌های بروکراسی گذشته و بعد از این تغییرات به وجود آید. در نهایت شرکت فضایی جدید روسیه بیشتر از اینکه به دنبال ایجاد غرور ملی و نمایش‌های فضایی باشد، باید از کاربردهای فضا و فناوری فضایی در افزایش کیفیت زندگی مردم بهره ببرد.

درباره نویسنده

عباس خاراباف

دیدگاه شما چیست