مقالات

نور چگونه سیر می‌کند؟

نور
نوشته شده توسط سید محمد حسین خلیلی

شما احتمالاً می‌دانید که نور و همه تابش‌های الکترومغناطیسی یک نوع از انرژی هستند، اما سؤال اصلی اینجاست که چگونه نور در فضا سیر می‌کند درحالی‌که امواج دیگر مانند صوت نیاز به محیط مادی دارند؟ این موضوع یکی از رازهای بزرگ فیزیک است. به هر حال ما باید درباره عبور بدون مشکل نور از محیط‌های مادی و غیرمادی (خلأ) بدانیم.
ما می‌دانیم که نور دارای خاصیت موجی به عنوان یک موج الکترومغناطیسی و همچنین خاصیت ذره‌ای است. فوتون‌ها ذرات تشکیل‌دهنده نور هستند. فوتون‌ها جرم سکون ندارند ولی در برخورد با یک ماده می‌توانند جذب، منعکس و یا منکسر شوند. سرعت نور در محیط‌های مختلف متفاوت است.
زمانی که نور در یک محیط مادی قرار دارد عنوان یک موج؛ با ارتعاش در محیط منتقل می‌شود. زمانی که نور در فضا سیر می‌کند؛ جایی که محیط مادی تقریباً وجود ندارد، خاصیت ذره‌ای آن غالب می‌شود و ذرات فوتون با سرعت زیادی از میان فضا عبور می‌کند.
چیزی که در فضا می‌تواند بر حرکت نور تأثیر بگذارد جاذبه است. جاذبه می‌تواند باعث تغییر جهت و تغییر سرعت نور بشود. چگونه؟ مگر فوتون‌ها بی‌جرم نبودند؟ در واقع فوتون‌ها جرم سکون ندارند اما زمانی که با سرعت بالا در حرکت هستند جرم اندکی دارند. همین خاصیت فوتون‌ها باعث می‌شود در میدان‌های گرانشی قوی مثل یک سیاه‌چاله منحرف بشوند یا از تکانه فوتون‌ها به عنوان پیش‌رانش برای فضاپیماهایی بادبان خورشیدی استفاده شود.
البته در فضا، خلأ مطلق نداریم و غبار میان ستاره‌ای و گازهایی مثل هیدروژن وجود دارند؛ اما این مواد بین ستاره‌ای بسیار کم تراکم هستند؛ برای مثال چگالی ذرات غبار چیزی حدود یک ذره در ۱۰۰ هزار مترمکعب است. همین مقدار کم باعث جذب نور در فضای میان ستاره‌ای می‌شود.

درباره نویسنده

سید محمد حسین خلیلی

۲ دیدگاه

  • لطفا به این سوال من جواب بدهید:
    چرا نور طبیعی توسط الکترونها جذب میشود ولی توسط هسته اتم جذب نمیشود؟
    آیا تشعشعاتی وجود دارد که توسط هسته اتمها جذب شود؟

    • سلام ؛ وقت بخیر
      نور طبیعی تشکیل شده از تابش هایی با فرکانس‌های (انرژی) مختلف است. الکترون های موجود در مدار های الکترونی درون اتم؛ در محدوده انرژی قرار دارند که با این نوع تابش ها تحریک می‌شوند.
      هسته اتم یا تراز های الکترونی که در این محدوده قرار ندارند. این تابش ها را جذب نمی ‌کنند.

دیدگاه شما چیست