اخبار

دکتر امی رئیس پژوهشگاه هوافضا: هر خانواده ایرانی یک هواپیما

دکتر فتح الله امی
نوشته شده توسط محمدرضا رضایی

در حاشیه ششمین نمایشگاه صنایع هوایی و فضایی که چهارم تا ششم آذر ۹۴ برگزار شد، در غرفه مرکز ملی فضایی ایران، خبرنگار علمنا گفتگوی کوتاهی با دکتر امی، رییس پژوهشگاه هوافضا داشت. در این گفتگو مباحث مختلفی از جمله وضعیت پژوهشگاه پس از بازگشت به وزارت علوم و طرح‌ها و برنامه‌های آینده آن بررسی شد.

علمنا: پژوهشگاه در چند ماه اخیر از نظر مالی و اجرای برنامه‌های دچار مشکلات مختلفی بوده است. در حال حاضر این پژوهشگاه در چه وضعیتی به سر می‌برد؟
ما در وضعیتی که پژوهشگاه را تحویل گرفتیم، شرایط بسیار نامطلوبی بود. امکانات مالی اصلا وجود نداشت. تشکیلات داخلی پژوهشگاه به دلیل تحولات ایجاد شده نابسامان بود. بودجه تمام طرح‌های در حال اجرا هم به طور کامل قطع شده بود. من پژوهشگاه را در اسفند ۹۳ که تحویل گرفتم، به هیچ وجه بودجه ریالی یا ارزی و ساختار تشکیلاتی و اعتبارات برنامه‌‌ای نداشت. در کنار تمام اینها ۱۷۴ نفر هم پرسنل در پژوهشگاه مشغول به کار بودند.
خوب ما اقدامات خودمان را شروع کردیم. به شکل معجزه‌آسایی توانستیم ردیف بودجه بگیریم. مقدار بسیار کمی به ما بودجه دادند.

علمنا: از خود وزارت علوم؟
یک ردیف بودجه‌ای برای پژوهشگاه فضایی سابق در نظر گرفته بودند. حدود ۱۱/۳ ( یازده و سه دهم ) میلیارد تومان که ۱/۳ ( یک و سه دهم ) میلیارد آن را به ما دادند و الباقی آن را به طرف دیگر که پژوهشگاه فضایی بود، پرداخت کردند. طرح‌هایی هم که داشتیم، ادامه برنامه پرتاب موجود زنده به فضا در راستای اجرای سند توسعه هوافضا بود. که براساس آن باید برنامه پرتاب زیرمداری انسان انجام می‌شد. که ۸ پرتاب آن تا آن زمان انجام شده بود و پرتاب‌های دیگر به دلیل آنکه قطع بودجه از سوی کارفرمای برنامه، متوقف شد.

دکتر امی: اعزام انسان به فضا راکد مانده است.

علمنا: برنامه اعزام انسان به فضا کلا لغو شده است؟
برنامه لغو نشده و صرفا راکد مانده؛ چون از جایی به ما چنین چیزی ابلاغ نشده است. چون این برنامه در راستای سند هوافضاست، ادامه پیدا خواهد کرد. و ما از شورای عالی انقلاب فرهنگی، جایی که این سند در آنجا به تصویب رسیده است، درخواست کردیم که اعتبارات آن را توسط سازمان مدیریت احیا کند. البته تا این زمان اعتبارات آن هنوز احیا نشده است. ولی ما هسته مرکزی برنامه را حفظ کردیم و در جهت اجرای این برنامه حرکت می‌کنیم.

علمنا: وضعیت برنامه‌ها در پژوهشگاه چگونه است؟
حدود دو هفته قبل مصوب شد که پژوهشگاه هوافضا، همان تشکیلات سابق قبل از ادغام باشد و بر اساس آن در حال انجام چیدمان و تعیین مدیریت‌ها هستیم. گروه‌های تخصصی پیش از این وجود نداشت که ما آنها را مجددا احیا کردیم. و در حال احیای ماموریت اصلی ما که برنامه راکت‌های کاوشی بوده، هستیم. که در سه گروه راکت‌های کاوش که به ترتیب می‌توان گفت، تست‌های آزمایشگاهی بی‌وزنی موجود زنده است و تست‌های زیرمداری ماهواره‌ها و مجموعه‌های وابسته به انواع ماهواره و در گروه سوم هم مربوط به شاخص‌های برنامه‌هایی است که در جوّ و ماورای آن انجام می‌شود، در حال فعالیت هستیم.
البته فعالیت‌هایی هم در حوزه فناوری‌های پیشرفته هوایی انجام می‌دهیم. مانند طراحی و ساخت هواپیماهای سبک و فوق سبک و هوانوردی عمومی.
بخشی هم در زمینه موزه هوافضا فعال کردیم که در تعامل با موزه علم و فناوری ریاست جمهوری است. و طبق روال همیشه هم دانشجویانی از طریق آزمون سراسری برای گذراندن دوره‌های تحصیلات تکمیلی جذب می‌کنیم. و امیدواریم در سال آینده بتوانیم در راستای برنامه ششم فعالیت‌های بخش هوافضا را توسعه دهیم.

دکتر امی: تغییرات سه سال گذشته در ساختار فضایی ایران سیاسی بود نه علمی

علمنا: در سال‌های گذشته شاهد آن بودیم که ساختار فضایی ایران چندین بار دستخوش تغییرات عمده شد. مانند همین پژوهشگاه هوافضا که جنابعالی در آن حضور دارید. در تغییرات آخر هم مجموعه‌ای به نام مرکز ملی فضایی ایران ایجاد شد. شما چقدر ساختار فعلی را ساختاری پویا و کارآمد برای بخش هوافضایی کشور می‌دانید؟
اول از همه فناوری فضایی به دلیل آنکه فناوری نوین و پیشرفته‌ای است و ما گام به گام که جلو می‌رویم باید فعالیت‌ها را توسعه دهیم و به همین ترتیب ساختار هم تغییر پیدا می‌کند. این یک امر بدیهی است.

علمنا: یعنی فکر می‌کنید ما طی ۱۰ سال باید سه مرتبه ساختار فضایی‌مان تغییر پیدا کند؟
ما باید به تناسب توسعه فناوری، ساختارها را نیز تغییر دهیم. البته تغییراتی که در سه سال گذشته انجام شد، تغییرات سودمندی نبوده است و بیشتر جنبه سیاسی داشت تا علمی؛ به همین علت در دولت تدبیر و امید ساختارها به زمان قبل از ادغام‌ها بازگشت. اما در آن زمان مرکز ملی فضایی نبود و اخیرا ایجاد شده است. زیرا کشور ما فاقد آژانس فضایی بود. ما به جایی نیاز داشتیم که مانند یک آژانس فضایی طرح‌های کلان را مورد توجه قرار بدهند و در آنجا گروه‌های کارشناسی وجود داشته باشد. که طرح‌ها و برنامه‌های کلان فضایی را مورد ارزیابی قرار دهند.

علمنا: به طور مثال جایی مانند سازمان فضایی در ساختار قبلی نمی‌توانست این کار را انجام دهد؟ با توجه به آنکه جایگاه آن ارتقا پیدا کرده و زیر نظر نهاد ریاست جمهوری بود.
سازمان فضایی در حقیقت به نوعی مجری سیاست‌های شورای عالی فضایی است. این شورا فاقد یک بازوی مطالعاتی و امکان‌سنجی بود. اساسا آژانس‌ها در کشورهایی که دارای فناوری فضایی هستند، کار مطالعات و امکان‌سنجی را انجام می‌دهند. مشروط به آنکه گروه‌های تخصصی از افراد کارآزموده را در اختیار داشته باشند.
معمولا آژانس‌ها مجموعه‌هایی هستند که از افراد با تجربه به سنین بازنشستگی می‌رسند، آنجا به عنوان ستاد در گروه‌های تخصصی مشغول به کار می‌شوند. و برنامه‌هایی که دولت قصد تصویب آنها را دارد را امکان‌سنجی و ارزیابی می‌کنند. حتی ممکن است تا جاهایی طراحی کلی را هم ببینند. این کار کمک می‌کند تا بتوانند انجام برنامه را بین دستگاه‌های مختلف تقسیم کنند. چون عموما برنامه‌های فضایی به اکثر وزارتخانه‌ها ارتباط دارد. یعنی نیاز به پشتیبانی‌های کلان وزارتخانه‌ها دارد. این کارها را جایی مانند آژانس فضایی می‌تواند انجام دهد.
مرکز ملی فضایی ایران هم اخیرا با انتصاب دکتر منطقی که یک رییس با تجربه در امور هوایی، فضایی و موشکی هستند، امید می‌رود که چنین فعالیت‌هایی را ساماندهی کند و کارگروه‌های تخصصی بتوانند برنامه‌ها را امکان‌سنجی نمایند. مانند همین طرح اعزام انسان به فضا تا سال ۱۴۰۴ که در سند توسعه هوافضا به آن اشاره شده است را حتما در جایی امکان‌سنجی کنند.
یا در زمینه هوایی ما برنامه‌ای را برای ساخت جت‌های مسافربری ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفره داریم. این برنامه باید حتما توسط جایی از قبل مورد مطالعه قرار بگیرد که مثلا به سرنوشت هواپیمای ایران – ۱۴۰ دچار نشود.

علمنا: پس با توجه به صحبت‌های شما باید این‌طور نتیجه گرفت که با توجه به ساختار فعلی، جایی مانند پژوهشگاه هوافضا باید بتواند نسبت به قبل بسیار موفق‌تر عمل کند؟
بله؛ پژوهشگاه هوافضا در حقیقت بخش علمی هوافضایی کشور است و تنها پژوهشگاهی است که در این حوزه فعال است و باید تمامی طرح‌ها در اینجا بررسی و ارزیابی شوند.

پیش به سمت اتوبان های هوایی

علمنا: حالا فکر می‌کنید خبر بعدی که ما از پژوهشگاه با توجه به آنکه حدود ۹ ماه از تغییر و تحولات آن می‌گذرد، چه چیزهایی باشد؟
اگر منظور شما در زمینه طرح‌هایی است که در حال انجام آن هستیم باید بگویم که هم‌اکنون ما دو طرح در دست کار داریم. یکی طرح اعزام زیرمداری انسان به فضاست.

علمنا: فکر می‌کنید چه سالی این اتفاق بیفتد؟
تا جایی که اعتبارات آن تامین شود. ما آماده اجرای این طرح هستیم و تا زمانی هم که بخواهیم پرتاب انسان به زیرمدار را با موفقیت انجام دهیم، در برنامه ششم قابل اجرا خواهد بود. و در صورت تامین بودجه ما قادریم تا اواخر برنامه ششم این کار را انجام دهیم. یعنی سال ۱۳۹۹؛

علمنا: و اما مورد دوم…
طراحی و ساخت هواپیماهای سبک تا ۱۹ نفره است. که این را هم ما در دستور کارمان قرار دادیم.

علمنا: کاربرد این هواپیماها چیست؟
اگر بخواهند به صورت کلان طرح هوانوردی عمومی را عملیاتی کنند. همان‌طور که می‌دانید ایران یک کشور وسیع و دارای کوهستان‌ با ارتفاعات بالاست. مسیرهای جاده‌‌ای ما نمی‌تواند تامین‌کننده سفرهای مردمی ما باشد. ظرفیت‌های جاده‌ای ما برای رفت و آمد خودروها کفایت نمی‌کند. به همین علت جاده‌های ما پر حادثه هستند و سالانه تا ۳۰ هزار کشته و تلفات جاده‌ای داریم. و تنها راه نجات ما این است که از اتوبان‌های هوایی یا به عبارت دیگر از هوانوردی عمومی استفاده کنیم. یعنی همان‌طور که هر خانواده یک خودرو دارد، بتواند یک هواپیما هم داشته باشد و بتوانند در سفرهای بین شهری از هواپیماهای سبک استفاده کنند. همان‌طور که در کشورهای پیشرفته وجود دارد، ما نیز بتوانیم آن را در کشور رایج کنیم. به همین خاطر نیاز به هواپیماهای سبک و فوق سبک داریم و قادر هستند هوانوردی عمومی را پوشش دهند. به همین علت ما طراحی این نوع از هواپیماها را در دستور کار خود داریم.

درباره نویسنده

محمدرضا رضایی

۱۰ دیدگاه

  • تنها کاری که دکتر امی انجام داد اختیار کامل به مدیران داد و خودشان کنار ایستادند و نظارگر اخراج و تسویه حساب کارکنان پژوهشگاه هوافضا بودند. . اگر شرایط سال گذشته بد بود و ایشان اطلاع داشتند چرا این کار رو تحویل گرفتند.. ردیف بودجه ای که حتی پول کارکنان رسمی و پیامی پژوهشگاه رو هم نداره به چه دردی میخوره ؟؟؟ سو مدیریت به شدت در پژوهشگاه دیده میشه. یک سر به پژوهشگاه بزنید و میزهای خالی و بدون کار اونجا رو ببینید.. فقط و فقط این تیم اهل شعار هستند.. سفر فضایی؛ حالا هم هر ایرانی یه هواپیما. آقای دکتر با این سیاست فقط تیشه به ریشه این صنعت میزنید…

    • چه بهتر ناکارشناسان جاهل (به تعبیر دکتر امی) میروند و جایش کارشناسان عاقل خودی وارد میشوند. شما هم با مدرک فضایی خود میمونید که کجا برید.

      • آنوقت تکلیف هیات علمی هایی که با دروغ پراکنی شما با اون همه افتخار رفتن و تو بی سواد اومدی کجا برن ؟؟

      • شما برو اول پروژه بیار بعد برو کارشناس خودی بیار.. اونوقت که شما و دوستاتون دور هم داشتید نقشه کودتا میکشید ی همین کارشناسان و هیات علمی ها دوتا پرتاب موفق داشتند.. همون وقت هم شما دنبال پاداش پرتاب بودی..

  • کافیه یک سری به پژوهشگاه هوافضا بزنید و از تعداد میزهای خالی کارشناسان پژوهشی که اخراج شدن مطلع بشید و شدت بیکاری رو اینجا ببینید- نمی دونم شاید آقای دکتر تو جاهای خیلی دور شاید هم فقط توی ذهنشون مشغول کار پژوهشی و یا ساخت هواپیما!!!!!و فضاپیمای سرنشین دار!!!!!!! هستند اینجا(پژوهشگاه هوافضا) از این خبرا نیست.
    اینجا(پژوهشگاه هوافضا) فقط بهترین بچه ها دارن اخراج میشن و هیچ کاری- تاکید می کنم- هیچ کاری در زمان ریاست همین آقای دکترغیر از تیشه زدن به نیروی انسانی انجام نشده و نمیشه

  • در صورتی که هر خانواده ایرانی یک هواپیما داشته باشه، شاهد پرواز حدود دو میلیون هواپیما در آسمون کشور خواهیم بود … هر روز تصادف هواپیما و انفجار … نصف شب دم یه هواپیما از وسط اتاق خوابت میاد تو و … واقعا فاجعه س … لطفا همون اعزام زیرمداری رو دنبال کنین و دست از سر آسمون کشور بردارید. ممنون

  • ورود آقای دکتر امی و افراد زیر دستش واقعا زلزله ای در پژوهشگاه بود. ایشان توانستند در عرض چندین ماه پژوهشگاه را چنان مضمحل بکنند که مغول هم نتوانست. خوب خدا رو شکر که دروغ هم مالیات ندارد. خدا رو شاهد می گیرم که در پژوهشگاه هیچ کار مثبتی در حال انجام نیست و برای ایشان به دلیل دروغ هایی که گفتند متاسفم.

  • با سلام به دوستان . بنده تقریبا مدت ها در پژوهشگاه به عنوان کارشناس حضور و فعالیت داشتم و از اینکه می بینم که وضعیت به این شکل شده است بسیار تاسف می خورم. اما دوستان نمی شود تمام تقصیر ها را به دکتر امی و تیمش نسبت داد به نظر من این دوستان بخشی از یک پروسه بودند. پرتاب ها خوب کلی سرو صدا تو دنیا کرده بود و کلی بحث های داغ ایجاد کرده بود که به نظر من دولت جدید تصمیم گرفت که این سروصدا ها را کم کند تا در جریان مذاکرات حسن نیت ( شاید هم عقب نشینی) خود را در مسایل موشکی ( که پرتاب موجود در ارتباط با آن بود ) نشان دهد ، اول که ایشان تشریف آوردند و تغییرات کلید خورد خوب رسانه ها حساس شدند و همه جا گفتند که می خواهند هوا و فضا رو تعطیل کنند لذا وظیفه که ایشان داشتند این بود که این کار که شامل اخراج بچه ها هم می شد آرام آرام انجام دهند و با بهانه عدم داشتن بودجه که برنامه ریزی شده بود ( به نظر بنده) تیم های با سابقه را متلاشی کنند بدون اینکه جار و جنجالی ایجاد شود. دوستان هیات علمی از این تغییر ناراضی نبودند چون در حقوق و درآمد تفاوت آنچنانی بوجود نمی آمد از یک سو و از سویی دیگر ملحق شدن به وزارت علوم و جدایی از نهاد ریاست جمهوری سابقه کاری آن ها (از نظر خود دوستان ) خراب نمی کرد . خوب اینکه در نهاد ریاست جمهوری در پروژه پرتاب کار می کنند از نظر آن ها به اعتبار بین المللی آن ها آسیب می زد. در پذیرش مقالات و فرصت های مطالعاتی خارج کشور و سفرهای خارجی می توانست مشکل ساز باشد. لذا این دوستان هم استقبال کردند. اخراج کردن و تمدید نکردن قرارداد افرادی که بدنه اصلی پروژه بودند خوب بهترین راه برای ناتوان کردن پژوهشگاه بود که خوب دکتر امی از این نظر بسیار با کفایت بودند من به نوبه خودم به ایشان تبریک می گویم ( خسته نباشید دلاور).

  • سلام جناب آقای دکتر امی
    سال هشتاد وپنج طرحی برای میارزه با آلودگی هوا در قالب یک سی دی در زمان
    مسئولیت حضرتعالی در سازمان محیط زیست در زمان ریاست سرکار
    خانم جوادی وبا نامه از رئیس جمهور وقت جناب آقای احمدی نژادخدمتتان
    ارائه دادم ولی شما مرا سر دوانیده واکنون طرح از جای دیگر سر در آورده
    واز طرف شما خیانت در امانت شده وحقوق بنده تضییع گردیده اگر از خود
    دفاعی دارید این شماره تماس بنده ۰۹۱۰۱۴۸۷۰۶۵ ابراهیم علی نژاد

دیدگاه شما چیست