اخبار برگزیده

زنگ خطر آنتی بیوتیک ها به صدا درآمد

زنگ خطر برای آنتی بیوتیک ها
نوشته شده توسط مسعود محمدی

مصاحبه اختصاصی علمنا با دکتر بابک بنان، محقق ارشد دانشگاه پیتزبورگ در خصوص خبر کشف باکتری مقاوم به آنتی بیوتیک ها ….

خبر کشف باکتری که می تواند به آنتی بیوتیک ها مقاوم باشد، یک خبر خطرناک در حوزه سلامت و بهداشت به شمار می رود؛ از چندی پیش سازمان های مختلف فعال در حوزه سلامت در جهان هشدار داده بودند که مصرف بیش از اندازه آنتی بیوتیک ها توسط انسان؛ مقاوم شدن باکتری ها را در پی خواهد داشت، حالا در چین باکتری کشف شد که به همه آنتی بیوتیک ها؛ حتی از سخت ترین آنها مقاوم است.
علمنا نیز به سراغ یکی از متخصصین این حوزه ( دکتر بابک بنان، پزشک و محقق ارشد دانشگاه پیتزبورگ ) رفت و از وی سوالاتی در خصوص یافته جدید محققان پرسید که در زیر آنها را می بینید.

علمنا: کلیات خبر کشف یک باکتری مقاوم به باکتری رو لطفا برای ما توضیح بدهید؟
چهارشنبه گذشته، مقاله ای در مجله Lancet Infectious Diseases به چاپ رسید که در آن، محققین چینی خبر از یافته جدیدشان در مورد یافتن نسخه پلاسمیدی mcr-1 در میکروب E.Coli، کشت شده از خوک، دادند.
اهمیت این خبر در اونجاست که این پلاسمید حامل ژنی هست که عامل ایجاد “مقاومت دارویی” به یکی از قویترین آنتی بیوتیک ها به اسم Colistin ( کولیستین ) هست. این آنتی بیوتیک همیشه به عنوان آخرین سلاح در برابر میکروبهای مقاوم در عفونتهای معمول بکار برده میشده.

علمنا: این یافته چه پیامدهایی برای بشر خواهد داشت؟
از سالها پیش این نگرانی در جوامعه علمی وجود داشت که با مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک ها، به مرور میکروبها مقاوم میشوند و آن وقت هست که دیگر عفونت های معمول را نمی توان درمان کرد.
این موضوع در مورد بیمارانی که دچار نقصهای ایمنی هستند مثل بیماران سرطانی و غیره، بسیار مهتر هست.
موضوع سادست، هنگامی که قویترین آنتی بیوتیک ها دیگر اثر گذار نباشند، مرگ و میر بیماران افزایش خواهد یافت.
این یافته، زنگ خطر رو به صدا در آورده و نشان میدهد که چقدر خطر جدی است.

دکتر بنان

دکتر بابک بنان؛ پزشک / محقق ارشد دانشگاه پیتزبورگ، ایالت پنسیلوانیای آمریکا

علمنا: اقداماتی که باید برای رفع و یا مقابله با این مشکل انجام بشه دقیقا چه کارهایی  هستند؟
پاسخ این سوال خیلی ساده است، به طور کلی پرهیز از تجویز و مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها و از اون مهمتر سرمایه گذاری برای تولید نسل جدیدی از آنتی بیوتیک ها.

علمنا:اگر جزئیات دقیق تری از این یافته دارید لطفا بفرمایید.
این مطالعه در دانشگاه South China Agricultural University در استان Guanghouin با همکاری دانشگاه Cardiff انجام شده. طی این مطالعه محققین دریافتند که پلاسمید حاوی ژن MCR-1 به راحتی میتونه بین گونه های مختلف میکروب E. Coli جابجا شده و گونه های حساس به آنتی بیوتیک را تبدیل به گونه های مقاوم به درمان کند.
این ژن مقاوم، در ١۵٪‏ نمونه های گوشتی و ٢١٪‏ حیواناتی که بین سالهای ٢٠١١ تا ٢٠١۴ تست شدند شناسایی شد. متاسفانه این ژن در بعضی از عفونتهای انسانی هم پیدا شده. ولی درصد کمی از نمونه ها مثبت گزارش شدند؛ تنها ١۶ نمونه از ١٣٢٢.
نمونه ای که از خون، ادرار و دیگر منابع انسانی گرفته شده بودند، حاوی میکروبهایی بودند که حامل این ژن هستند.

علمنا: امکان فراگیری این مشکل در جهان به چه میزان خواهد بود؟
با اینکه این یافته، خبری مهم و نگران کننده هست، بعضی محققین هشدار میدهند که مکانیسم انتقال این پلاسمید به دیگر گونه ها مشخص نیست و اصل اینکه این پلاسمید به تازگی شناسایی شده، لزوما به این معنی نیست که از قبل وجود نداشته؛ ولی این احتمال که این پلاسمید بین دیگر گونه های میکروبی هم تبادل شود و بقیه گونه های میکروبی رو هم مقاوم به دارو کند وجود خواهد داشت.
همچنین WHO ( سازمان بهداشت جهانی ) در مورد جهانی شدن این موضوع هشدار داده و خواستار پیدا کردن راهکارهای جدید برای مقابله به مقاومت دارویی شده است.

علمنا: این مشکل دقیقا از کجا نشات گرفته ( آیا صرفا مصرف بیش از اندازه انسان ها از آنتی بیوتیک باعث این پدیده شده؟ )
ببینید میکروبها راههای مختلفی برای ایجاد مقاومت به آنتی بیوتیک ها در خودشون دارند. با مصرف آنتی بیوتیک ها، گونه های حساس به دارو از بین میروند، ولی درصد بسیار کمی از میکروبها که حامل ژن مقاومت دارویی هستند باقی خواهند ماند و شروع به تکثیر میکنند و این ژن رو به نسل بعدی خود انتقال میدهند.
پس مصرف آنتی بیوتیک ها، یک سکه دو رو هست. ضمن از بین بردن میکروبهای حساس، احتمال زنده بودن و تکثیر میکروبهای مقاوم افزایش پیدا میکند.

درباره نویسنده

مسعود محمدی

دیدگاه شما چیست