اخبار

آغاز کابوس باکتریایی از چین

باکتری
نوشته شده توسط مجید بریری

تازه‌ترین یافته محققان خبر از پیروزی بزرگ برای باکتری‌ها می دهد.
از زمان کشف آنتی‌بیوتیک‌ها در آغاز سده بیستم، انسان‌ها توانستند به سرعت، بسیاری از عوامل عفونی بیماری‌زا را شکست دهند و بیماری‌های عفونی را، که روزگاری عامل اول مرگ و میر بشر بودند، تحت کنترل خود درآورند.
با این حال، پژوهش‌های اخیر دانشمندان نشان می‌دهد که ورق در حال برگشتن است.
استفاده بی‌رویه و خودسرانه از آنتی‌بیوتیک‌ها (که متاسفانه در ایران حتی بالاتر از آمارهای جهانی است) باعث شده است بسیاری از باکتری‌ها در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها مقاوم شوند؛ به بیان ساده‌تر، بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌ها امروزه اثر خود را برای درمان عفونت‌ها از دست داده‌اند.
مجله‌های پزشکی پر است از مطالعاتی از سراسر دنیا که باکتری‌های مقاوم در برابر انواع آنتی‌بیوتیک‌ها را گزارش می‌دهند. تنها راه ما در برابر این تاکتیک باکتریایی، روی آوردن به آنتی‌بیوتیک‌های قوی‌تر و با عوارض بیش‌تر بوده است؛ اما سوال این‌جاست که این روند تا چه زمانی می‌تواند ادامه داشته باشد؟ آیا روزی باکتری‌ها بر آخرین سدهای دفاعی ما نیز غلبه خواهند کرد؟
گروهی از دانشمندان در چین به تازگی پژوهشی را در مجله معتبر پزشکی “لنست” به چاپ رسانده‌اند که این خطر را در بالاترین حد خود گوشزد می‌کند. آن‌ها ژنی را در گونه‌ای باکتری یافته‌اند که آن را در برابر آنتی‌بیوتیک کولیستین مقاوم می کند. کولیستین، آنتی‌بیوتیکی از خانواده پلی‌میکسین‌‌هاست و به عنوان آخرین راه درمان برای مقابله با برخی باکتری‌های مسبب عفونت ادراری و ذات‌الریه به کار می‌رود. نگران‌کننده‌تر این که این ژن می‌تواند از یک باکتری به باکتری دیگری منتقل شود و در زمانی کوتاه، ارتشی از “ابرباکتری”‌های مقاوم تشکیل دهد. نمونه‌برداری‌های این گروه پژوهش‌گر نشان می‌دهد که در طول سه سال مطالعه در چهار استان چین، ۱۵% گوشت‌های خام در بازار، ۲۱% دام‌ها و ۱% از بیماران بستری در بیمارستان‌ها به این باکتری‌ها آلوده شده‌اند.
چاپ این پژوهش، آشکارا جامعه پزشکی جهان را نگران کرده است.
سازمان جهانی بهداشت، همراه با بسیاری از صاحب‌نظران در دانشگاه‌های پزشکی معتبر دنیا، خواستار آن شده‌اند که مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها به شدت و بی‌درنگ محدود شود. به گفته آنان، اگر این اتفاق به زودی رخ ندهد، این ژن‌، همانند بسیاری از ژن‌های پیش از خود، به سرعت از چین به سراسر دنیا گسترش خواهد یافت و آخرین راه‌های دفاعی موجود بشر در برابر عفونت‌ها را نابود خواهد کرد.
هنوز مشخص نیست که جامعه جهانی تا چه اندازه این هشدارها را جدی خواهد گرفت، و اقدامات دولت‌ها و ملت‌ها در برابر این خطر نوین چه اندازه موثر خواهد بود. با این حال، هیچ تردیدی نیست که در نبرد میان انسان و عفونت، پیروزی بزرگی برای باکتری‌ها به دست آمده است.

درباره نویسنده

مجید بریری

دیدگاه شما چیست