مقالات

احتمالا پلوتو هم دارای یخ‌فشان است

پلوتو
نوشته شده توسط مریم فخیمی

نقشه های سطح پلوتو که با استفاده از داده های ماموریت نیوهورایزنز ناسا به دست آمده دو کوه بزرگ را نشان میدهد که به نظر میرسد آتشفشان‌های یخی هستند.
دانشمندان اعلام کردند کشف این یخ‌فشانهای عجیب میتواند اطلاعات جدیدی درباره این عضو دور افتاده منظومه شمسی در اختیار ما بگذارد. ارتفاع این کوهها چند کیلومتر و پهنای آنها دهها کیلومتر است و به نظر میرسد که هر کدام از آنها یک فرورفتگی در قله خود دارند. این شرایط مشابه فعالیت‌های آتشفشانی در سیارات درونی منظومه شمسی است. دانشمندان به این دو کوه، نام‌های رایت و پیکارد داده‌اند. پژوهشگران بر این باورند که این دو کوه در اثر فوران‌هایی از یخ از زیر سطح این جرم تشکیل شده‌اند.

پلوتو همچنان مرموز است
زمین شناسان انتظار دیدن جریانهای یخی در پلوتون (که مشابه دوران یخبندان زمین است) را نداشتند. آنها در حال بررسی یافته های غیرمنتظره درباره اتمسفر پلوتون هستند. کشف این یخ فشانها نشان دهنده این است که پلوتو از لحاظ زمین شناختی جرمی پویا و زنده است.
اگر این کوه‌ها همانند آنچه که گمان می‌رود یخفشان باشند، یکی از بزرگ‌ترین یافته‌های ماموریت نیوهورایزنز به شمار خواهند رفت؛ چرا که این کوه‌ها در نوع خود در منظومه‌ شمسی بی‌نظیر هستند. انسلادوس نیز کوه‌های یخفشان دارد، اما این یخ‌ها برخلاف پلوتو که از عمق جرم فوران می‌کنند، از سطح آن بیرون می‌آیند.
اولیور وایت، یکی از پژوهشگران ارشد مرکز تحقیقاتی ایمز ناسا در کالیفرنیا در این خصوص می‌گوید: «زمانی که کوهی با دهانه‌ای بزرگ مشاهده می‌کنید، به طور قطع فکر شما به سمت یک نظریه‌ خاص می‌رود و آن وجود یخ فشان یا آتشفشان است»

یخ‌فشان‌های رایت و پیکارد در جنوب فلات منجمد اسپوتنیک واقع هستند. دشتی گسترده متشکل از جریان‌ها و ساختارهای منجمد که به اندازه یک سوم مساحت ایران است. به علت فقدان اثرات ناشی از برخورد اجرامی چون شهابسنگ به این فلات، دانشمندان احتمال میدهند این ناحیه بسیار جوان است و در طی 10 میلیون سال گذشته شکل گرفته است.

یخ‌فشان‌های رایت و پیکارد در جنوب فلات منجمد اسپوتنیک واقع هستند. دشتی گسترده متشکل از جریان‌ها و ساختارهای منجمد که به اندازه یک سوم مساحت ایران است. به علت فقدان اثرات ناشی از برخورد اجرامی چون شهابسنگ به این فلات، دانشمندان احتمال میدهند این ناحیه بسیار جوان است و در طی ۱۰ میلیون سال گذشته شکل گرفته است.

با استفاده از نقشه های سه بعدی تهیه شده توسط تصاویر به دست آمده از دوربین استریو نیوهورایزنز، زمین شناسان ارتفاع کوه رایت را در حدود ۴ کیلومتر تخمین میزنند. در حالی که ارتفاع قله پیکارد نزدیک به ۶ کیلومتر است.
شواهد اخیر نشان‌دهنده‌‌ آن است که پلوتو یک اقیانوس مایع زیر پوسته بیرونی منجمد خود دارد. اندازه گیری ها نشان میدهد پوسته منجمد پلوتو عمدتا از نیتروژن جامد، متان و مونوکسیدکربن و مواد فرار با نقطه ذوب بسیار پایین تشکیل شده است.
دانشمندان معتقدند که انرژی موردنیاز برای ایجاد جریانهای یخ در این سیاره توسط منبع حرارتی ناچیز ایجاد شده از تجزیه عناصر رادیواکتیو در هسته پلوتو تامین می‌شود که به زمان شکل گیری منظومه شمسی در ۴٫۵ میلیارد سال پیش مربوط می‌شود.

شرح عکس اصلی مطلب: این تصویر وضوح بالا که توسط فضاپیمای نیوهورایزنز ناسا گرفته شده، به شناسایی بهتر مناطق مختلف سطح پلوتون کمک می‌کند. بخش روشن تصویر سطح قلب مانند در پلوتو است که  فلات اسپوتنیک نامیده می‌شود و غنی از نیتروژن، کربن مونوکسید و متان جامد است  / NASA

درباره نویسنده

مریم فخیمی

دیدگاه شما چیست