فضا و نجوم

کشف ماده تاریک در کهکشان آندرومدا

نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

کشف ماهیت ماده تاریک یکی از دغدغه های مهم فیزیک‌دانان و کیهان شناسان است که هنوز پرسش‌های بی پاسخ بسیاری پبرامون آن وجود دارد. دانشمندان از ده ها سال پیش می دانند که چیزی در جهان هست که با وجود آن، حرکت ستارگان و کهکشان ها آن طور که قاعدتا انتظار می رود نیست. در سراسر کیهان،  اجرام آسمانی به گونه ای در حرکتند که گویی گرانش عظیمی بر آنها تاثیر می گذارد. گرانشی که به شکل حیرت برانگیزی نمی توان منشاء آن را یافت. نظریه ها و فرضیه های کیهان شناسی و فیزیک ذرات ، تایید می کنند که اصولا باید در کنار ماده معمولی در جهان، نوع دیگری از ماده نیز وجود داشته باشد. ماده ای که نور و امواج الکترومغناطیسی را جذب یا ساطع نمی کند و به همین سبب نامرئی است.
اینک دانشمندان اعلام کرده اند که تلسکوپ فضایی فرمی پرتو گاما ناسا Fermi Gamma-ray سیگنالی از مرکز کهکشان آندرومدا دریافت کرده که می‌تواند نشان دهنده وجود ماده تاریک در آن­جا باشد. جالب است بدانیم که سیگنال پرتو گامایی که کشف شده همانند سیگنالی است که همین تلسکوپ در مرکز کهکشان راه شیری کشف کرده بود.
آندرومدا کهکشان همسایه ی ماست و در حدود ۲.۵ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد.  این فاصله با در نظر گرفتن قطر کهکشان ما یعنی راه شیری که ۱۲۰ هزار سال نوری است حتی در مقیاس نجومی نیز فاصله زیادی محسوب می شود. آندرومدا به گفته کیهان شناسان از کهکشان راه شیری بزرگتر است و با داشتن قطری نزدیک به ۲۰۰ هزار سال نوری، جرم بیشتری هم دارد. آندرومدا شاید چیزی حدود دو برابر کهکشان راه شیری ستاره داشته باشد و بد نیست بدانیم که سیاهچاله مرکز آندرومدا چیزی در حدود ۴۰ میلیون برابر جرم خورشید، جرم دارد. در حالی که جرم سیاهچاله مرکز کهکشان راه شیری تقریبا ۴ میلیون برابر جرم خورشید است. آنچه که از نور کهکشان آندرومدا به ما می رسد تمام آن چیزی نیست که در کهکشان همسایه وجود دارد. به عبارت دیگر نور تنها بخش بسیار کوچکی از طیف الکترومغناطیسی است که شامل پرتوهای رادیویی، فروسرخ، فرابنفش، پرتوهای X و یا گاما نیز می شود. همه اقسام امواج الکترمغناطیسی در خلاء با سرعتی یکسان و در خط مستقیم سیر می کنند و همه آنها را نیز می توان همانطور که نور به وسیله یک تلسکوپ نوری متمرکز می شود، گردآوری یا متمرکز کرد. بر پایه داده‌های تازه منشر شده توسط پژوهشگران ناسا که در وبسایت ناسا در این لینک در دسترس است، پرتوهای گاما کشف شده در کهکشان آندرومدا که کهکشان M31 نیز نامیده می‌شود، نزدیک مرکز کهکشان هستند و پخش نشده‌اند.

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست