علوم پایه مقالات

چین شتاب‌دهنده‌ای دو برابر بزرگ‌تر از LHC می‌سازد

نوشته شده توسط سید محمد حسین خلیلی

چین در حال برنامه‌ریزی برای ورود به رقابت با آمریکا و اروپا در دنیای فیزیک تجربی است. چین اعلام کرده است، فاز اول ساخت‌وساز یک شتاب دهند ذرات بسیار قدرتمند را سال ۲۰۲۰ آغاز خواهد کرد؛ که این شتاب‌دهنده ۲ برابر بزرگ‌تر و ۷ برابر قدرتمندتر از برخورددهنده بزرگِ هادرونی، در سرن است.
LHC بزرگ‌ترین ماشین ساخت دست بشر است؛ که بخش اصلی آن یک تونل دایره‌ای با محیط ۲۷ کیلومتر است؛ اما چین برنامه دارد برخورددهنده الکترون – پوزیترون را با محیطی بین ۴۰ تا ۱۰۰ کیلومتر بسازد.
وانگ ییفانگ، مدیر موسسه فیزیک انرژی‌های بالا وابسته به آکادمی علوم چین؛ پیشنهاد کرده است این تأسیسات در «کین‌هوانگ دو» شهر بندری در نزدیکی دیوار بزرگ چین ساخته شود.
در این طرح تونلی برای قرار دادن دو ابر برخورددهنده باید ساخته شود. فاز اول این پروژه CEPC است و برای مطالعه بوزون هیگز و فروپاشی آن در برخورد طراحی‌شده. ابر برخورددهنده‌های ذرات اتمی با شتاب دادن ذرات تا سرعت‌های نزدیک به سرعت نور در تلاش هستند شرایط مشابه به انفجار بزرگ را بازآفرینی کنند. ابر برخورددهنده چین، بیش‌ازپیش ما را به شرایط انفجار بزرگ ن نزدیک می‌کند.
وانگ به چاینادیلی گفت: «LHC محدودیت در افزایش انرژی دارد و با تأسیسات موجود افزایش سطح انرژی به صورت چشمگیری، غیرممکن به نظر می‌رسد. مسیری که ما انتخاب کردیم متفاوت از LHC است، آن‌ها با برخورد دادن پروتون‌ها، ذرات هیگز و بسیاری دیگر از ذرات زیراتمی را تولید می‌کنند؛ اما هدف CEPC برخورد دادن الکترون و پوزیترون برای تولید ذرات هیگز در یک محیط بسیار تمیز است.»
فاز دوم این شتاب‌دهنده برای ساخت در سال ۲۰۴۰ برنامه‌ریزی‌شده، یک ابر برخورددهنده پروتون- پروتون با نام اختصاری SPPC. این فاز یک نسخه ارتقاءیافته از LHC خواهد بود. امید است نتایج مطالعات در این مجموعه به کشف ذرات زیر اتمی جدید همچنین کشف رازهای ماده تاریک، انفجار بزرگ و سیاهچاله‌ها بی انجامد.
با توجه به بزرگی این طرح، نیاز به همکاری‌های بین‌المللی در زمینه طراحی، ساخت و آزمایش است. پروفسور نیما ارکانی-حامد گفت: در حال حاضر دعوت از دانشمندان برای مطالعه و اقامت در چین شروع‌شده است. او پیش‌بینی کرده است این پروژه منجر به همکاری دانشمندان از سراسر جهان خواهد شد.
چین به شدت یه دنبال رقابت با آمریکا و اروپا در زمینه علمی است و مدت‌هاست که این روند را شروع کرده است. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند، چین در سال‌های آینده قطب علمی جهان خواهد شد و حتی ممکن است این مسئله به گسترش زبان چینی و غالب شدن آن بر انگلیسی شود.

درباره نویسنده

سید محمد حسین خلیلی

دیدگاه شما چیست