اخبار اخبار ایران و جهان مصاحبه ها

مصاحبه اختصاصی علمنا با رییس انجمن ترویج علم ایران

نوشته شده توسط مسعود محمدی

۱۹ آبان روز جهانی علم نامگذاری شده است؛ همچنین در کشورمان دو هفته به نام های ترویج علم ( ۱۶ الی ۲۱ آبان ماه ) و پژوهش ( ۲۳ الی ۲۸ آذر ماه ) قرار دارد که متاسفانه به مورد اول ( هفته ترویج علم ) کمتر پرداخته می شود و تقریبا یک حاشیه بر رخدادهای موثر بر علم و پیشرفت کشورمان نگاه می شود؛ حال آنکه این هفته برای پاسداشت کسانی است که سالها از عمر خود را مشغول ترویج و فراگیر کردن مباحث علمی برای عام مردم بودند. و همچنین یک فرصت، فرصتی برای چشاندن مزه شیرین علم به مردم جامعه.
راهکارهای متعددی هم پیش روی مدیران مسئول در خصوص فراگیری این هفته برای مردم موجود است، اما ما در علمنا به اندازه وسعمان به این هفته و موارد مطرح در آن خواهیم پرداخت.
حال با نزدیک شدن به آغاز هفته ترویج علم، بهانه ای یافتیم تا با مدیر انجمن ترویج علم (دکتر اکرم قدیمی)، که می توان طلایه دار هفته ترویج علم و بدون اغراق فعال ترین مجموعه کشور در این هفته به شمار می آید؛ مصاحبه ای کوتاه داشته باشیم و از روند برگزاری جایزه ترویج علم امسال از وی جویا شویم.
آنطور که در اهداف این انجمن آمده ترویج علم بین عموم مردم،اشاعه تفکر علمی به منظور ایجاد زمینه مناسب برای همگانی کردن علم در جامعه، جلب مشارکت و هماهنگی میان نهادهای مروج علم ، آموزش مروجان علم و نهادینه کردن ترویج علم دستور کار اصلی این انجمن مروج علمی است.
اکرم قدیمی، رییس انجمن ترویج علم ایران در گفتگو با علمنا با اشاره به اینکه انجمن ترویج علم ایران یکی از انجمن‌های با قدمت کشور است که از سال ۸۰ ثبت شده و فعالیت های رو به رشدی نیز در زمینه های مختلف ترویج علم داشته، افزود: عوامل متعددی در شکل‌گیری این انجمن دخیل بودند که از آنها می‌‌توان به همایش راهکارهای ترویج علم در سال ۷۸ و جایزه ترویج علم که از سال ۷۷ در منطقه آزاد کیش آغاز شده اشاره کرد.
وی بیان داشت: هم اکنون ۱۶ دوره از برگزاری جایزه ترویج علم می‌گذرد که در هر سال بخش‌هایی به این جایزه اضافه می‌شود، این بخش‌ها شامل ترویج علم و رسانه، پژوهش در حوزه ترویج علم، نهادهای مروج علم و نهادهای علمی که مخصوص معلمان است.
رییس انجمن ترویج علم ایران با اشاره به آغاز هفته‌ای به نام هفته ترویج علم از سال ۹۱ در ایران، خاطرنشان کرد: شعار سال جاری هفته ترویج علم به نام ” علم در خدمت صلح و توسعه” نام‌گذاری شده است که بر این اساس تمام روزهای این هفته نیز نامگذاری های مخصوص به خود را دارند.
وی با اشاره به نام‌گذاری روز ۱۹ آبان به نام روز جهانی علم و ثبت آن در تقویم ملی کشور از سال جاری، گفت: امسال استقبال بهتری از این برنامه در بین مسئولین صورت گرفته و امیدواریم شاهد افزایش مخاطبان و بازدید کنندگان نیز باشیم.
قدیمی در مورد تفاوت اجرای این برنامه نسبت به سال گذشته، بیان داشت: سال گذشته بازدیدها به صورت گروه‌های دانش‌آموزی بود که از مراکزی که اعلام آمادگی کرده بودند بازدید می‌کردند، این در حالی است که در سال جاری تمام مراکز به برج میلاد انتقال داده شده است و گروه‌ها با هماهنگی انجام گرفته می‌توانند از این مراکز بازدید کنند.

قدیمی: ترویج و تولید علم دو بال یاری دهنده یکدیگر هستند، مهمترین کار علم این است که آن را در سطح جامعه پیاده کند و به عمومی سازی علم کمک کند.

وی ادامه داد: در کنار بازدید از مراکز مختلف بخش‌های نمایشگاهی نیز تعبیه شده که پژوهشگاه‌های مختلف مانند پژوهشگاه رویان، انجمن‌های مختلف مانند انجمن نجوم در نمایشگاه شرکت کرده و برای ترویج علم تلاش می‌کنند.
رییس انجمن ترویج علم ایران در پاسخ به چگونگی ثبت‌نام در بخش جایزه ترویج علم، گفت: افراد علاقه‌مند به ثبت‌نام می‌توانند ازطریق فراخوانی که همه ساله منتشر می‌شود اقدام به ثبت‌نام کنند یا اینکه از طریق گروه‌های مختلف نخبگان و فرهیختگان برای شرکت در این برنامه معرفی می‌شوند.
وی افزود: پس از معرفی اشخاص، کمیته داوری تشکیل می‌شود که با بررسی پرونده افراد در زمینه ترویج علم؛ افراد و اینکه تا چه اندازه برای عمومی‌سازی علم تلاش کرده اند را انتخاب کرده و برای کسب جایزه ترویج علم معرفی می‌شوند.
قدیمی در مورد تفاوت این جایزه با جایزه نوبل، گفت: جایزه نوبل در سطح وسیعتری برگزار شده و عمومی سازی علم در آن مطرح نیست در صورتیکه در بخش ترویج علم جایزه به فردی تعلق می‌گیرد که در زمینه عمومی سازی علم بیشتر از دیگران تلاش کند.
وی با اظهار تاسف از عدم توجه روزنامه‌ها و مراکز اطلاع رسانی پرمخاطب مانند صدا و سیما به برنامه‌های ترویج علم، از روند رو به رشد توجه سایر رسانه های جمعی به این جایزه علمی گفت و تصریح کرد: این در حالی است که در فضای مجازی توجه بسیار خوبی به مبحث ترویج علم شده است، علاوه بر اینکه تشکیل کارگروه رسانه و ترویج علم در سال‌های اخیر نیز موجب توجه بیشتر رسانه‌ها به این بخش شده است.

تندیس جایزه ترویج علم ایران

تندیس جایزه ترویج علم ایران

قدیمی با بیان اینکه ترویج علم در ایران با چالش‌های ویژه خود روبرو است، اظهارداشت: ترویج علم در اسناد کلان کشور مورد توجه نیست علاوه براینکه به دلیل کمبود بودجه قادر به تشکیل ستاد خبری ویژه برای این کار نیستیم، بنابراین شاهد کاهش اخبار در این حوزه هستیم.
وی ادامه داد: برخی رسانه‌ها جایزه ترویج علم را جایزه ساده‌ای تلقی می‌کنند بنابر این خیلی بر روی آن مانور نمی‌دهند و تمرکز خاصی برای انتشار اخبار آن انجام نمی‌شود.
رییس انجمن ترویج علم ایران در پاسخ به اینکه ترویج علم بهتر است یا فعالیت پژوهشی، بیان داشت: ترویج و تولید علم دو بال یاری دهنده یکدیگر هستند، مهمترین کار علم این است که آن را در سطح جامعه پیاده کند و به عمومی سازی علم کمک کند، اما زمانیکه خود جامعه به این مسئله بی‌توجه است شاهد سرخوردگی علاقه‌مندان به علم و کاهش اقدامات ترویجی در کشور هستیم.
وی با اشاره به اینکه توجه به ترویج علم در کشور چین منجر به توسعه و رفاه جامعه شده است، خاطرنشان کرد: بسیاری از کشورهای پیشرفته امروزی مانند آمریکا، انگلیس و فرانسه با توجه به ترویج علم موجب گرایش بسیاری از جوانان به سوی دانش شده و در پیشرفت کشور خود از آن بهره گرفتند.
قدیمی در مورد ویژگی‌های جایزه ترویج علم، گفت: این جایزه تنها یک جایزه معنوی است که شامل یک تندیس و یا یک لوح تقدیر است، اما این را هم باید اضافه کرد که جایزه به فردی تعلق می‌گیرد که در قید حیات باشد و اگر بنا به دلایلی فرد منتخب در قید حیات نباشد از لیست خارج می‌شود.
وی مهمترین چالش پیش‌روی منتخبان جایزه ترویج علم را عدم ارتباط آنان با انجمن دانست و افزود: بسیاری از نهادها پس از انتخاب به عنوان مروجان علم ارتباطشان با انجمن کاهش می‌یابد در حالیکه برای ترویج بهتر و بیشتر علم نیازمند تشکیل زنجیره‌ای از افراد نخبه و همکاری مستمر آنها با یکدیگر در طول سال می باشد.
رییس انجمن ترویج علم ایران در مورد نام‌گذاری روزهای هفته ترویج علم امسال، گفت: روز نخست شنبه ۱۶ آبان ترویج علم و رسانه، یکشنبه ترویج علم و نسل آینده، دوشنبه ترویج علم و تاریخ علم، ۱۹ آبان روز جهانی ترویج علم در خدمت صلح و توسعه، ترویج علم و زندگی و ترویج علم و اخلاق علم نام‌گذاری شده است.
وی در پایان به برنامه‌های آینده این انجمن نیز اشاره کرد و گفت: در صدد هستیم پس از برگزاری این هفته و با همکاری دفتر منطقه‌ای یونسکو برای چهار استان کشور برنامه ویژه علمی را برای آذر ماه برگزار کنیم.

درباره نویسنده

مسعود محمدی

دیدگاه شما چیست