اخبار اخبار ایران و جهان

عبور کاوشگر کاسینی از نزدیک قمر زحل

نوشته شده توسط محمدرضا رضائی

فضاپیمای کاسینی در عملیات ویژه‌ای، اقیانوس زیرسطحی انسلادوس، قمر زحل را بررسی کرد. در این عملیات که به «آخرین گذر» معروف است، کاسینی از فاصله بسیار کمی از فراز قطب جنوب انسلادوس گذشت. نتایج و داده‌های اولیه این گذر طی ۲۴ تا ۴۸ ساعته منتشر خواهد شد.
انسلادوس قمر یخی زحل است. پیش از این فضاپیمای کاسینی شواهدی از وجود فعالیت‌های زمین‌شناسی در این قمر را کشف کرده بود. نتیجه این فعالیت‌ها فوران مقادیر زیادی از یخ، بخار آب و عناصر زیستی از نواحی قطب جنوب است. در عملیات گذر از کنار انسلادوس، فضاپیمای کاسینی به سمت این قمر شیرجه زد و از فاصله ۴۶ کیلومتری قطب جنوب آن عبور کرد.
دانشمندان با بررسی فوران‌ها و ستون‌های یخ‌فشان‌های انسلادوس، اطلاعات مهمی از اقیانوس زیرسطحی این قمر به دست می‌آورند. وجود این اقیانوس در کاوش‌های قبلی کاسینی از انسلادوس تایید شده بود. هر چند این عملیات به کشف حیات منجر نمی‌شود، اما احتمال ردیابی ملکول‌های سنگین و زیستی وجود دارد.
فعالیت‌های زمین‌شناسی در پوسته انسلادوس باعث گرم‌شدن اقیانوس زیرسطحی آن می‌شود. این گرمایش به شکل‌گیری نوع خاصی از حیات در آنجا کمک می‌کند. از طرفی دیگر کاسینی در این عملیات ماموریت داشت میزان هیدورژن ملکولی را در فوران‌های انسلادوس اندازه‌گیری کند.

نمایی از ساختار درونی انسلادوس

اقیانوس زیرسطحی انسلادوس منشاء فوران‌های یخی این قمر است. در این تصویر نمایی از ساختار درونی انسلادوس نمایش داده شده است

داده‌های کاسینی به دانشمندان این امکان را می‌دهد که سابقه فعالیت‌های زمین‌شناسی در انسلادوس که منجر به فوران‌های یخ و آب در این قمر می‌شود را تخمین بزنند.
احتمال می‌رود با انتشار نتایج عملیات اخیر کاسینی، انسلادوس هم به جمع اجرامی در منظومه شمسی اضافه شود که احتمالا بستری برای پشتیبانی از حیات باشد. تایتان، قمر دیگر زحل به همراه اروپا قمر مشتری و سیاره مریخ، محتمل‌ترین اجرام برای کشف حیات در منظومه شمسی هستند.
فضاپیمای کاسینی در سال ۱۹۹۷ به فضا پرتاب و در سال ۲۰۰۴ در مدار سیاره زحل قرار گرفت. این فضاپیما بیش از یک دهه است سیاره زحل، حلقه‌ها و اقمار آن را کاوش می‌کند.

درباره نویسنده

محمدرضا رضائی

علاقه من به علوم فضایی و نجوم از یک طرف و عشق به روزنامه‌نگاری و نویسندگی از سوی دیگر باعث شد که به سمت روزنامه‌نگاری علمی کشیده شوم. از سال ۱۳۸۵ فعالیت در مطبوعات را به طور رسمی شروع کردم و حالا این افتخار را دارم که با بهترین و معتبرترین روزنامه‌ها، نشریات و خبرگزاری‌ها همکاری می‌کنم.

دیدگاه شما چیست