علوم پایه

نوبلی از جنس نوترینو

نوشته شده توسط هانیه گلرخ

تاکاکی کاجیتا از ژاپن و آرتور بی مک دولاند از کانادا موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۵  شدند. تحقیقات آن‌ها در زمینه نوسان نوترینو بوده است. نوترینو ذره‌ بنیادی و شگفت انگیزی است که علی رغم ماهیت مبهم آن دارای جرم است.
نوترینوهای کوچک زیراتمی دومین ذرات فراوان در جهان پس از فوتون ها هستند که نور را تشکیل می دهند.
این ذرات به ندرت با ماده معمولی اندرکنش می‌کنند.
هم اکنون ده ها هزار از این ذرات از جسم ما بدون هیچ اثری عبور می‌کنند. مدت زیادی است که فیزیکدانان در زمینه نوترینو فعالیت می‌کنند. اولین بار وجود نوترینو و پاد ذره‌ی آن در واپاشی بتایی دیده شد که عدم وجود آن پایستگی انرژی را نقض می‌کرد.
فیزیکدانان آشکارسازهای بزرگی را در اعماق زمین قرار دادند تا اندرکنش این ذره با ماده معمولی را که به ندرت اتفاق می‌افتد، آشکارسازی کنند.
براساس بهترین تخمین‌های علمی ( در هر ثانیه از هر سانتی‌متر مربع زمین، در حدود ۶۵ میلیارد نوترینوی خورشیدی عبور می‌کند) حدود ۳/۲ از این ذرات گم می‌شوند.

سوال اینجاست چه اتفاقی برای این ذرات گمشده می‌افتد؟
در دو پروژه متفاوت  تاکاکی کاجیتا  و آرتور بی مک دولاند این مساله را حل کردند.
کاجیتا با کار کردن روی یک آشکارساز (سوپر- کامیوکانده) در ژاپن به این نتیجه رسید، زمانی که نوترینوها از خورشید به زمین می‌رسند می‌توانند از یک طعم به طعمی دیگر (الکترون نوترینو، میون نوترینو و تاو نوترینو) نوسان کنند که این موضوع مستلزم آن است که این ذرات باید جرم غیر صفر داشته باشند.
مک دونالد نیز در رصدخانه نوترینو سادبری، نشان داد که نوترینوهای خورشیدی ناپدید نمی‌شدند بلکه با طعم متفاوتی به زمین  می‌رسیدند.
+ توضیح تصویر این مطلب : این تصویر نخستین مشاهده انسان از نوترینو می باشد که توسط علمنا ترجمه شده است.

درباره نویسنده

هانیه گلرخ

دیدگاه شما چیست