فناوری

“ب” مثل بارکـد

ب مثل بارکد
نوشته شده توسط تیم تحریریه علمنا

به نظر می آید این روزها همه کالاهایی که در بازارهای جهان توزیع می شوند دارای بارکد هستند اما تا کنون به این اندیشیده اید که این نوارهای تیره رنگ و فراگیر از کجا به وجود آمده اند؟
بارکدها در پی مشکلی بنیادین که برای صنایع مختلف رخ داد به ابزاری فراگیر تبدیل شدند. مشکل در اینجا بود که صنایع بی شماری به خواندن اطلاعات کالاهایشان با سرعت بسیار بالا نیاز داشتنددر حقیقت بارکد نوعی نمایش تصویری اطلاعات بر روی سطوح است که اطلاعات آن را می‌توان با استفاده از دستگاه‌های مخصوص به نام بارکدخوان، بارخوانی کرد. اگر چه این روزها وجود بارکد بر انواع کالاهای مصرفی، بسیار معمولی به نظر می‌رسد اما تا پیش از دهه ۱۹۷۰ میلادی از وجود بارکد بر روی کالاها نشانی نبود.
بارکد با سرعت بخشیدن به فرآیند خرید و فروش در فروشگاه‌ها و شرکت‌های مختلف در نقاط مختلف جهان، تاکنون میلیون‌ها ساعت از زمان فروشندگان و خریداران را صرفه‌جویی کرده است. از بارکد به عنوان یکی از عوامل رشد تجارت جهانی یاد می‌شود.
دو دانشجو از دانشگاه درکسل اولین افرادی بودند که برای مهار این مشکل اقدام کردند.
برنارد سیلور و نورمن وودلند بعد از شنیدن اینکه رئیس یک شرکت فروش مواد غذایی می خواست روال پرداخت قیمت کالا را خودکار کند  ایده ای خلق کردند.
یکی از اولین طرحهای آنها این بود که از رمز مورس که به صورت عمودی دراز و چاپ شده، استفاده کنند. که نشانه طراحی شده آن ها نیز بصورت نوارهای باریک و پهن نشان داده می شد. این دو نشانه ای را که به شکل چشم بود و امکان خواندن آن از هر زاویه ای را امکان پذیر می کرد طراحی کردند؛ هدف ابتدایی شان هم همانطور که گفته شد کالاهای فروشگاه های خوار و بار فروشی بود.

از بارکد به عنوان یکی از عوامل رشد تجارت جهانی یاد می‌شود.

اما یک مشکل اساسی بر سر راهشان بود: در این میان به تکنولوژی جهت خواندن این نشانه ها نیاز بود که دو جوان دانشجوی ما هرچه زدند به در بسته خوردند! و نتوانستند اسکنری مناسب برای نشانه ابداعی خود بیابند.

در آن سوی میدان!

اما در آن سوی میدان، دیگر صنعتی که به سرعت بالا در خواندن اطلاعات نیاز پیدا کرده بود، راه آهن بود.برای همین هم در سال ۱۹۵۹ مراکز تحقیقاتی صنایع راه آهن و مدیران توسعه این صنعت گرد هم آمدند تا راهی برای شناسایی مالک قطارها و خواندن شماره سری قطارهایی که از خطوط راه آهن عبور می کنند بیابند.
یکی از صنایعی که به سرعت بالا در خواندن اطلاعات نیاز پیدا کرده بود، راه آهن بود.
دیوید کالینز و کریس کاپساملیز دو نفری بودند که برای این مشکل چاره ای یافتند. سیستمی به نام کارترَک راه حلی بود که به کمک صنایع ریلی آمد.
لیزر ثابت هلیوم- نئون، وسیله خوانش مناسبی برای بارکدها به شمار می رفت چون بسیار سریع، دقیق و مقاوم بود.
این سیستم نور سفید زنونی بود که بر روی نوارهای افقی قرمز، سفید و آبی رنگی که در کنار خودروهای ریلی چسبانده شده بودند تابیده می شد و حسگری اطلاعات به دست آمده درباره عرض هر یک از این نوارها را جمع آوری می کرد و در نهایت این اطلاعات را با اطلاعات مربوط به قطار مطابقت می داد و آن را شناسایی می کرد.
اما هزینه بسیار بالای این طرح باعث شد تا این ابداع به همان سرعتی که فراگیر شد کنار گذاشته شود.در این میان صنایع دیگری نیز بودند که مطالعات خود را برای ابداع شیوه ای مناسب جهت خواندن اطلاعات مورد نیازشان با سرعتی بالا دنبال می کردند.
بطوریکه که سیستمی چشم مانند در فروشگاه ها و مغازه ها در سال ۱۹۶۷ رایج شد و می توانست علاوه بر قیمتها، نوع کالاها را نیز برای فروشنده تعیین کند اما مشکل این سیتسم اسکن کننده این نشانه ها بود که همچنان دشواری هایی در پی داشت و نمی توانست نیاز کارفرما را تامین کند.
اما کالینز همان خالق کارترَک و شرکتش تصمیم گرفتند هر طور شده سیستمی ابداع کنند تا بتواند این نشانه های روی کالا و اجسام را اسکن کند.
روشی که کالینز تصمیم گرفت از آن سود ببرد، خواندن توسط لیزر بود.
لیزر ثابت هلیوم- نئون، وسیله خوانش مناسبی برای بارکدها به شمار می رفت چون بسیار سریع، دقیق و مقاوم بود.

موفقیت بزرگ!

موفقیت بزرگ کالینز زمانی آشکار شد که شرکت جنرال موتورز از سیستم وی برای شناسایی موتورها و محورها در خط تولید خودروهای خود استفاده کرد.
خطوطی که به این سیستم مجهز شده بودند، از درصد خطای پایین تری برخوردار بودند و به علاوه این سیستم بسیار کم هزینه و سریع بود.
خیلی سریع بارکد در میان صنایع مختلف شهرت پیدا کرد.
شرکتهای رقیب جنرال موتورز استفاده از این سیستم را در دستور کار خود قرار دادند و انجمن ملی زنجیره غذایی نیز آغاز به ارائه کدهای جهانی برای انواع غذاها کرد.
بعد از آن دیگر صنایعی مانند صنایع بهداشتی و ورزشی نیز به این سیستم رو آوردند و توسعه بارکدها تا جایی پیش رفت که امروزه این برچسبهای نوار مانند و کوچک را می توان در هر گوشه و کناری مشاهده کرد، حتی ناسا نیز از نمونه های سه بعدی بارکدها استفاده می کند که بر روی سطح اجسام می چسبند و می توانند اطلاعات مربوط به کیفیت و سلامت کالاها را به موبایل مشتریان ارسال کنند.
در حال حاضر بارکد در بسیاری از شرکت‌ها و صنایع، از شرکت‌های هواپیمایی گرفته تا داروخانه‌ها، صنایع وابسته به حمل و نقل و هزاران فروشگاه خرده‌فروشی کاربرد دارد.

گفتنی است فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای بارکد، واژه «رمزینه» را پیشنهاد کرده است.

این هم سرگذشت این چندخط سیاه و لاغر! که تقریبا روی هر کالایی می توانید آنها را ببینید./

درباره نویسنده

تیم تحریریه علمنا

دیدگاه شما چیست